De Reformatie en de splitsing van de christelijke kerk

De hervormers hebben een belangrijke stempel op de geschiedenis van Nederland gedrukt. De hervormingen begonnen allemaal bij de beroemde stellingen van Luther. Op 31 oktober 1517 spijkerde hij 95 stellingen op de deuren van de slotkerk in Wittenberg. Wittenberg ligt tegenwoordig in Midden-Duitsland. De slotkerk was een katholieke kerk. Luther was van oorsprong dan ook een katholieke monnik. Later werd hij priester en theoloog.

Als theoloog heeft Luther vele christelijke teksten bestudeerd. En hij ergerde zich aan de katholieke praktijk. Hij vond dat de katholieke kerk de Bijbel verkeerd had uitgelegd. Hij wilde misstanden en dwalingen aan het licht brengen en uit de weg ruimen.

In de katholieke kerk geloofde men dat je dankzij je zonden in de hel zou belanden. Als je bijvoorbeeld had gelogen of gestolen zou je ziel na de dood voor eeuwig moeten branden. Dit was voor niemand een fijn vooruitzicht. Iedereen zondigt wel eens een beetje en dus zou iedereen na zijn dood gestraft worden.

Maar de katholieke kerk had hier een oplossing voor. In de katholieke kerk gelooft men namelijk ook dat God op aarde handelt in de persoon van de paus. Dit betekent eigenlijk dat de paus Gods hulpje op aarde is. De paus mocht dus ook beslissingen maken en zeggen dat God hiermee eens is. Hij zei dat mensen aflaten moesten kopen. Als ze dat zouden doen waren hun zonden vergeven. De kerk verdiende veel geld. Maar helemaal eerlijk was het niet. Want alleen rijke mensen konden hun zonden afkopen.

Luther geloofde niet in deze aflaten. De 95 stellingen waren dan ook stellingen tegen de aflaat. Ook geloofde hij niet dat God op aarde handelde in de persoon van de paus. Net als Erasmus vond Luther dat de mensen zelf moesten kunnen nadenken over hun geloof. Daarom vertaalde hij de Bijbel in het Duits. In het begin lijkt het alsof Luther alleen wil dat de katholieke kerk veranderd wordt. Maar al snel blijkt dat niet het geval. Hij is het niet alleen oneens met de katholieke praktijk, hij is het ook oneens met de theorie achter het katholieke geloof.

In 1521 doet de paus hem daarom ook in de ban. Hij werd dus uit de kerkelijke gemeenschap gezet. In de Middeleeuwen was dit een enorm erge straf. Maar ze leefden nu in een ander tijdvak. Er waren steeds meer mensen die zelf gingen nadenken. Luther kreeg volgelingen. Ook stonden er andere hervormers op. Calvijn en Zwingli zijn twee andere belangrijke kerkhervormers. De volgelingen zetten zich af tegen de katholieke kerk.

In 1529 hadden al veel Duitse vorsten zich bekeerd tot het Lutheranisme. Zij protesteerden tijdens de Rijksdag tegen de keizer van het Heilige Roomse Rijk. De keizer wilde hen namelijk geen godsdienstvrijheid gunnen. Alle vorsten moesten katholiek zijn.

Deze strijd tussen de protestantse vorsten en de katholieke keizer zorgde voor veel onrust in Duitsland, maar ook in Nederland. Want in Nederland waren ondertussen heel veel vorsten Calvinist geworden. Heel veel burgers volgden hun vorsten. Dit leidde tot openbare aanvallen richting het katholicisme. De burgers vielen de kerken aan en haalden de beelden naar beneden. We noemen dit de Beeldenstorm. Deze Beeldenstorm is een belangrijk element in het tijdvak van de ontdekkers en hervormers. Calvijn had namelijk gezegd dat de beelden niet thuis hoorden in de kerk. Volgens hem mocht je alleen God vereren en dus geen beelden.

De keizer was enorm boos op de Nederlandse protestanten. De Beeldenstorm had de tachtigjarige oorlog tot gevolg. Ook dit was een belangrijk moment in de Nederlandse geschiedenis.

×

U kunt niet meer reageren.