De opstand en het ontstaan van een onafhankelijke Nederlandse staat

In dit tijdvak van ontdekkers en hervormers hadden vele Nederlandse vorsten zich tegen het Katholicisme gekeerd. Zij waren Calvinist geworden. De Nederlanden waren in de 16e eeuw nog Spaans grondgebied. De Spaanse koning Filips II had het hier voor het zeggen. Maar zijn macht werd ernstig beperkt door het opstandige volk. Want ook een deel van het volk had voor het Calvinisme gekozen.

Filips II was katholiek en wilde dat zijn volk katholiek was. Religie is in de geschiedenis vaak een machtsmiddel geweest. Een vorst koos voor een bepaalde religie omdat hij daar meer macht mee kon uitoefenen. In het tijdvak van de Middeleeuwen waren de paus en de keizer altijd de meest machtige personen van Europa geweest. Dit kwam voornamelijk omdat er één religie was. Alle mensen waren katholiek en moesten geloven en doen wat de paus zei. De tijden waren veranderd. De mensen gingen nadenken en zagen hoe het machtsspelletje werkte. Ze wilden hier niet meer aan meewerken. De Nederlandse vorsten kwamen in opstand. Dit deden ze door Calvinist te worden.

De calvinisten werden echter vervolgd. Velen werden gedood. Hierdoor schreven 200 Nederlandse edelen in 1565 een smeekbrief waarin ze vroegen de vervolgingen te staken. Zij brachten deze naar de landvoogdes in de hoop dat hun verzoek verhoord zou worden. Het duurde een tijdje voor de brief aan kwam bij de Spaanse koning. In de tussentijd werd er inderdaad niemand vervolgd en kwamen vele gevluchte Calvinisten terug naar Nederland. Maar helaas besloot de koning de vervolgingen door te zetten. Hij noemde de edelen geuzen. Dit betekende ‘armoedzaaiers’. De Nederlandse edelen werden dus gewoon uitgelachen. Maar dit hield hen niet tegen. Ze gingen hun scheldnaam als erenaam gebruiken en kwamen in opstand.

Deze opstand begon in 1566 en duurde zo’n 80 jaar. Hij werd geleid door Willem van Oranje. Willem van Oranje was belangrijk voor de Nederlandse geschiedenis. Hij richtte de Unie van Utrecht op. Dit was een overeenkomst tussen een aantal Nederlandse gewesten. Ze spraken hierin af dat ze samen de Spanjaarden het land uit zouden jagen. Spanje teisterde de Nederlanden met hoge belastingen en invallen. In 1572 werden Naarden en Mechelen uitgemoord. De Spaanse generaal Alva wilde de geuzen bang maken, maar het had een tegenovergesteld effect. De Nederlandse edellieden streden nu nog harder om het Spaanse leger te verdrijven. Willem van Oranje veroverde den Briel op 1 april 1572. En hij riep vele andere Nederlandse steden op tot verzet.

Steden moesten nu kiezen tussen Willem van Oranje en Spanje. Vele steden kozen voor Willem van Oranje. Hierop ging de Spaanse generaal Alva de strijd aan met de Nederlandse steden. Maar in 1573 moest hij zich terugtrekken. Hij leed een grote nederlaag bij Alkmaar. Toch duurde het nog tot 1590 voordat de Nederlandse edellieden aan de winnende hand waren. Ze leden namelijk in 1984 een ernstig verlies. Toen werd Willem van Oranje in het Prinsenhof vermoord door Balthazar Gerards. De Nederlandse edellieden waren radeloos. Maar Willem van Oranje werd opgevolgd door zijn zoon Maurits van Nassau.  Het duurde echter nog tot 1648 voordat de vrede werd ondertekent. Dit gebeurde in Munster. We noemen dit dan ook de vrede van Munster.

×

U kunt niet meer reageren.